Programma 'Nederland Circulair in 2050'

Om ervoor te zorgen dat er in 2050 genoeg te eten is en er voor iedereen noodzakelijke goederen zoals kleding en apparaten zijn, moet onze economie circulair worden. In een circulaire economie bestaat geen afval meer. Dat komt doordat producten efficiënter worden ontworpen en materialen zoveel mogelijk worden hergebruikt. Hiervoor is in september 2016 het Rijksbrede programma 'Nederland Circulair in 2050' gestart.

Weg met de wegwerpmaatschappij

In deze circulaire economie verdwijnt het afval zoals we dat nu kennen. Afval is dé nieuwe grondstof. Vrijwel alles dat we straks gebruiken, wordt steeds opnieuw gebruikt. In een circulaire economie stappen we dus af van de lijn ‘produceren, consumeren en daarna weggooien’. We maken de cirkel rond.

Zo sparen we behalve onze grondstoffen ook het milieu, verminderen we onze CO2-uitstoot en stimuleren we innovatie, nieuwe bedrijvigheid en werkgelegenheid.

Ambitie en doelen

In het Rijksbrede programma ‘Nederland Circulair in 2050’ schetst het kabinet hoe we onze economie kunnen ombuigen naar een duurzaam gedreven, volledig circulaire economie in 2050. Om dit doel te bereiken moeten we op alle niveaus van onze samenleving actie ondernemen en duidelijke mijlpalen stellen. Het eerste doel is ambitieus maar niet onhaalbaar: 50% minder verbruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen) in 2030. Deze doelstelling sluit aan bij het ambitieniveau in vergelijkbare landen.

Om in 2050 een volledig circulaire economie te realiseren, is op 24 januari 2017 het Grondstoffenakkoord gelanceerd met de maatschappelijke partners. Klik hier voor een recent overzicht van alle ondertekenaars. Samen gaan we de knelpunten verkennen die de realisatie van onze circulaire economie belemmeren en we gaan hiervoor goede oplossingen bedenken.

Drie strategische doelstellingen

Om de huidige Nederlandse economie versneld te veranderen in een circulaire economie, hebben we drie strategische doelstellingen geformuleerd:

  1. Grondstoffen in bestaande ketens worden hoogwaardig benut. Deze efficiencyslag kan leiden tot afname van de grondstoffenbehoefte in bestaande ketens.
  2. Waar nieuwe grondstoffen nodig zijn, worden fossiele, kritieke en niet duurzaam geproduceerde grondstoffen vervangen door duurzaam geproduceerde, hernieuwbare en algemeen beschikbare grondstoffen. Hiermee maken we onze economie niet alleen toekomstbestendiger, maar ook minder afhankelijk van fossiele bronnen en de import daarvan. Verder blijft ons natuurlijk kapitaal zo behouden.
  3. We ontwikkelen nieuwe productiemethodes, gaan nieuwe producten ontwerpen en gaan gebieden anders inrichten. Ook bevorderen we nieuwe manieren van consumeren. Dit leidt tot andere ketens die de gewenste reductie, vervanging en benutting een extra impuls geven.

De overheid draagt haar steentje bij

Om de circulaire economie ruim baan te geven, neemt het kabinet verschillende maatregelen. Zo worden er bijvoorbeeld belemmerende regels en wetten aangepast of weggenomen ten gunste van de circulaire economie en worden ondernemers die grondstoffen besparen ondersteund. De maatregelen zijn gericht op stimulerende wet- en regelgeving, slimme marktprikkels, financiering, kennis en innovatie, internationale samenwerking en gedragsverandering.

Vijf transitieagenda's

Om de overgang naar een circulaire economie te versnellen, stellen alle ondertekenaars van het Grondstoffenakkoord vijf zogenoemde transitieagenda’s op. Hierin hebben de volgende vijf ketens en sectoren de hoogste prioriteit: biomassa en voedsel, kunststoffen, de maakindustrie, de bouw en consumptiegoederen. Samen streven we hierin naar een economie waarin we alleen nog duurzaam geproduceerde, hernieuwbare of algemeen beschikbare grondstoffen gebruiken en zo weinig mogelijk afval achterlaten. En wanneer producten uiteindelijk toch worden afgedankt, stimuleren we hoogwaardige recycling en hergebruik om weer nieuwe producten te maken.